Πανορθόδοξη Σύνοδος και Εθνικές Εκκλησίες

Η Πεντηκοστή (ή Κάθοδος του Αγίου Πνεύματος) από το Ευαγγέλιο του Ραμπουλά (586),

ή της Απαμείας, συριακό χειρόγραφο τετραβάγγελο, folio 14 verso.

Η περγαμηνή φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη των Μεδίκων, Φλωρεντία.

H Ορθοδοξία δεν μπορεί να είναι η συνάρτηση του lobbying εθνικών εκκλησιών, αλλά η ενότητα εν Αγίω Πνεύματι όλων επί το αυτό.

Η Πρωτοβουλία μας από τη σύστασή της αντιτάχθηκε στη διαστρέβλωση της Χριστιανικής πίστης και της Ορθόδοξης παράδοσης με σκοπό της εξυπηρέτηση εθνικιστικών ιδεολογιών. Γι΄ αυτό παρακολουθούμε με ιδιαίτερη ανησυχία τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την απόφαση Ορθοδόξων εκκλησιών να μη συμμετάσχουν στην προγραμματισμένη Αγία και Μεγάλη Σύνοδο.

Είναι φυσικό και θεμιτό να υπάρχουν διαφωνίες μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας σε επιμέρους ζητήματα. Η Εκκλησία είναι ζωντανή και τα μέλη της είμαστε άνθρωποι, με τις αδυναμίες και τις φιλοδοξίες μας, αλλά και τις εμπειρίες και τους προβληματισμούς μας. Κανένα ανθρώπινο έργο δεν είναι τέλειο, αλλά όλα τα πληρεί το Πνεύμα το Άγιο. 

Ως Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού, έχουμε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αντιταχθούμε σε λογικές που δεν συνάδουν με το συνοδικό ήθος και το πολίτευμα της Εκκλησίας. Ως λαϊκά της μέλη, επί το πλείστον, θα επιθυμούσαμε να είχαμε τη δυνατότητα για πιο έγκαιρη και πληρέστερη ενημέρωση και μεγαλύτερη συμμετοχή της βάσης της Εκκλησίας. 

Στην κατεύθυνση της μεγαλύτερης συμμετοχής είναι η σκέψη, η έγνοια και η προσευχή μας - και ασφαλώς μας φαίνεται αδιανόητη κάθε αποχή από ένα τόσο μεγάλης σημασίας γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας.

Είναι φυσικό οι οπτικές γωνίες των ανθρώπων να διαφέρουν ώς ένα βαθμό, καθώς άλλωστε διαφέρουν και οι εμπειρίες μας, μέσα στη μεταβλητή της ιστορίας, τη θαυμαστή ποικιλότητα του κόσμου, και το διαρκή πνευματικό μόχθο, την προσωπική πορεία του καθενός. 

Ωστόσο, το Πνεύμα το Άγιο "εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσεν". Για όσους πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι άχρονος και αεί παρών, για όσους επιζητούμε την αγιοπνευματική ενότητα μακριά από τον πύργο της Βαβέλ που μάταια επιχείρησε να κατασκευάσει ο ανθρώπινος εγωισμός, κάθε διαφορά οπτικής ή και διαφωνία επιλύεται μέσα σε πνεύμα ενότητας και αγάπης. Η Σύνοδος δεν συνέρχεται επειδή έχουμε λύσει όλα τα προβλήματά μας, αλλά ακριβώς επειδή υπάρχουν προβλήματα που πρέπει να συζητηθούν. Αυτή είναι η συνοδική παράδοση της Ορθόδοξης εκκλησίας.

Η χρονική συγκυρία της απόφασης μερικών Ορθοδόξων εκκλησιών να μη συμμετάσχουν στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο εγείρει ερωτηματικά. Οι προκαθήμενοι των εκκλησιών αυτών υπέγραψαν τα κείμενα που θα συζητηθούν στη Σύνοδο, για την οποία τώρα εκφράζουν διαφωνίες.

Σε κάθε περίπτωση ελπίζουμε, ευχόμαστε και προσευχόμαστε για την επιτυχή έκβαση της Συνόδου, που θα φέρει μια υγιή κινητικότητα, θα βγάλει την Ορθοδοξία από ένα τέλμα με λιμνάζοντα νερά, θα οικοδομήσει ξανά έναν τρόπο επικοινωνίας και συνεννόησης στο πλαίσιο της ενότητας της Εκκλησίας και θα επιτρέψει στην Εκκλησία να συναντηθεί με τον σύγχρονο κόσμο. Η Ορθόδοξη μαρτυρία έχει πολλά να προσφέρει στον κόσμο του σήμερα, λόγω της αδιάκοπης και ζωντανής εκκλησιαστικής παράδοσης, που καμία σχέση δεν μπορεί να έχει με μια μουσειακή και νεκρή παραδοσιολαγνεία.

Ευχόμαστε και προσευχόμαστε να σιγήσουν κάποτε οι κραυγές της μισαλλοδοξίας και οι ιαχές περί την εξουσία και να ακολουθήσουμε τη σταυραναστάσιμη πορεία του Κυρίου μας, που αρνούμενος κάθε κατά κόσμον εξουσία παραμένει η οδός, η αλήθεια και η ζωή!

Εκκλησιαστικές αντιδράσεις στην πρόκληση του εθνικισμού: Απολογητική ή ποιμαντική;

Έριδες με βάση το γένος υπήρχαν στην εκκλησία και πριν την εμφάνιση του νεώτερου εθνικισμού: ο ιδρυτής της Μονής του Μπάτσκοβο Γρηγόριος Πακουριανός (11ος αι.) όριζε να μη γίνονται δεκτοί Έλληνες μοναχοί, μήπως όντας άρπαγες οικειοποιηθούν τη μονή και τα σχετικά αξιώματα. Τέτοια φαινόμενα, προειδοποιούσε, είναι συχνά. Φωτογραφία: "Panorama Bachkovo Manastery" by Nenko Lazarov

Είναι κοινό μυστικό ότι, αν ο σκληρός πυρήνας της Χρυσής Αυγής διακρίνεται από νεοπαγανιστικές τάσεις, ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων που την έβγαλαν από το περιθώριο και την έβαλαν στη βουλή προέρχεται από το χώρο της Εκκλησίας. Πρόκειται για ανθρώπους που συμπορεύθηκαν για ένα διάστημα ταυτιζόμενοι με όλο το μισάνθρωπο ιδεολόγημα πλην του νεοπαγανισμού. Με αφορμή την άνοδο της ΧΑ μερικοί ιεράρχες έσπευσαν να καταδικάσουν τον εθνικισμό. Συχνά κεντρικό επιχείρημά τους ήταν ο νεοπαγανιστικός χαρακτήρας της Χρυσής Αυγής.

Προσωπικά είμαι επιφυλακτική με το επιχείρημα ότι η ΧΑ είναι νεοπαγανιστικό κόμμα, γιατί θεωρώ ότι έτσι στρέφουμε την προσοχή από όλα τα κραυγαλέα αντιχριστιανικά στοιχεία του κόμματος. Και κάτι περισσότερο: η επιμονή στα νεοπαγανιστικά στοιχεία δηλώνει μια έμμεση παραδοχή ότι ο ξενοφοβικός, εθνικιστικός λόγος καθαυτός δεν είναι αρκετός για να δείξει ότι η ΧΑ πρεσβεύει μια ιδεολογία ασύμβατη με τη χριστιανική πίστη. Το ξαναγράφω για να το συνειδητοποιήσουμε: μια οργάνωση χρησιμοποιεί απροκάλυπτα μισάνθρωπο λόγο, και εμείς ψάχνουμε αν φορούσαν τα στελέχη της ως πιτσιρικάδες μπλουζάκια με σατανιστικά σύμβολα, μπας και αποδείξουμε ότι δεν έχουν σχέση με μας.

Αυτές οι προσπάθειες να δείξουμε ότι η εκκλησία δεν έχει σχέση με τη ΧΑ, όσο καλοπροαίρετες και σημαντικές κι αν είναι, δεν έχουν τόσο ποιμαντικό, όσο απολογητικό χαρακτήρα. Δεν απευθύνονται δηλαδή στους πιστούς, αλλά στους «έξω». Τις σποραδικές δηλώσεις ιεραρχών κατά της ΧΑ τις αναπαράγουν θριαμβευτικά, λόγω της σπανιότητάς τους, κυρίως μη εκκλησιαστικά μέσα. Το πνεύμα τέτοιων ειδήσεων είναι «ακόμη και ιεράρχες καταδικάζουν τον εθνικισμό». Το ποίμνιο παίρνει το μήνυμα: μερικές τέτοιες δηλώσεις είναι αναγκαίο κακό, εφόσον ο πατριωτισμός υποτίθεται ότι βρίσκεται υπό διωγμόν και λίγη διπλωματία δεν βλάπτει. Αν ενοχληθήκαμε λίγο, δεν πειράζει, θα ανοίξουμε το ορθόδοξο site μας, τον ορθόδοξο ραδιοφωνικό σταθμό μας, θα διαβάσουμε κανένα ορθόδοξο περιοδικό και θα ξαναθυμηθούμε την εθνική μας υπερηφάνεια, τον κίνδυνο συρρίκνωσης του ελληνισμού, τον κίνδυνο αλλοίωσης της εθνικής σύνθεσης της χώρας μας, θα ξανακούσουμε ότι ο ελληνισμός και η ορθοδοξία βρίσκονται στο στόχαστρο, ίσως και καμμιά σχετική ραδιοαρβύλα, και θα ησυχάσουμε που βρήκαμε το χώρο μας όπως τον ξέραμε.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική σκηνή, με τη ΧΑ να μένει ένα μικρό αλλά όχι αμελητέο κόμμα και τον εθνικιστικό λόγο να γίνεται όλο και πιο απροκάλυπτος σε "mainstream" κόμματα, αποτελούν μια πρόκληση για την εκκλησία. Δεν θέλω να αμφισβητήσω τη σημασία των δηλώσεων κληρικών και λαϊκών κατά της ΧΑ. Ωστόσο, είναι σχετικά εύκολο να καταδικάσεις το νεοπαγανισμό ή το ναζισμό της χιτλερικής Γερμανίας, χωρίς να θίξεις κανένα από τα κακώς κείμενα στην εκκλησία. Λίγο-πολύ όλοι οι άνθρωποι της εκκλησίας γιορτάζουν την 28η Οκτωβρίου, ακόμη και όσοι κατά βάθος χαίρονται που η Θεσσαλονίκη για πολλές δεκαετίες παρέμεινε αμιγώς χριστιανική πόλη χωρίς οι Έλληνες να λερώσουν τα χέρια τους. Τώρα που ο κυρίαρχος εθνικιστικός λόγος τείνει να αποβάλει τη ρητορική της λευκής φυλής και της σβάστικας, η εκκλησία έχει χρέος να κοιτάξει με περισσότερη σοβαρότητα το πρόβλημα του εθνικισμού γενικά και ειδικότερα στους κόλπους της. Είναι επείγουσα ανάγκη να τεθούν μερικά άβολα αλλά βασικά ερωτήματα, όπως π.χ. γιατί στους κόλπους της εκκλησίας είναι τόσο διαδεδομένη μια φοβική (και όχι μόνο ξενοφοβική) στάση, ή πώς φτάσαμε να θεωρούμε ότι πρέπει να εξηγήσουμε γιατί ο εθνικισμός είναι ασύμβατος με την πίστη μας. Έτσι θα μπορέσει η εκκλησία να αναπτύξει όχι μόνο μια απολογητική, αλλά, πιο σημαντικό, και μια ποιμαντική κατά του εθνικισμού.

Για το Αντιρατσιστικό Νομοσχέδιο

Τη Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου, στις 12:00 το μεσημέρι, στην Αίθουσα του ΔΣΑ Αθηνών, το Τμήμα Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ με τη συμμετοχή πολλών φορέων οργάνωσε συνέντευξη τύπου με θέμα το Αντιρατσιστικό Νομοσχέδιο. Στο πλαίσιο αυτό προσκλήθηκε να συμμετάσχει και η Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού. Με τη σύμφωνη γνώμη της διαχείρισης της Πρωτοβουλίας είχα τη χαρά και την τιμή να την εκπροσωπήσω.

Η εισήγησή μου, που εκφράζει και τη συνόλη διαχείριση, είχε ως εξής:

"Ευχαριστώ το Τμήμα Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ για την πρόσκληση στη σημερινή συνέντευξη τύπου, για ένα θέμα κοινού ενδιαφέροντος, όπως είναι το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Ευχαριστώ τόσο για την ευκαιρία που έχουμε να παρουσιάσουμε τις δικές μας θέσεις σε ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας, όσο και γιατί οι αφηγήσεις εκπροσώπων ποικίλων φορέων συμπληρώνουν και βαθαίνουν και τη δική μας κατανόηση του φαινομένου της ρατσιστικής βίας, την οποία κι εμείς από την πλευράς μας, κάπως ανάλογα, την προσλαμβάνουμε στην κοινωνία. Μια σειρά νομοτεχνικών θεμάτων που αναλύθηκαν σε βάθος συνέβαλαν επίσης και στη δική μας λεπτομερέστερη εμβάθυνση στα τεχνικά ζητήματα του υπό ψήφιση νομοσχεδίου.

Εκπροσωπώ την Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού, μια ανεξάρτητη διαδικτυακή πλατφόρμα, για την ακρίβεια μια ομάδα στο facebook, που αριθμεί 670 μέλη.

Η Πρωτοβουλία Χριστιανών ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 2012, προκειμένου να καταπολεμήσει τα φαινόμενα του Εθνοφυλετισμού, Νεοναζισμού, Νεοφασισμού και ειδικότερα το ρίζωμά τους μέσα στον κοινωνικό χώρο της Εκκλησίας, παρά την καταφανή, καταστατική και ολοκληρωτική αντίθεσή τους με τη χριστιανική διδασκαλία. Στο πλαίσιο των δράσεών μας, συνταχθήκαμε εξαρχής με το αίτημα της σαφούς εκκλησιαστικής καταδίκης αυτών των φαινομένων στη σύγχρονή τους έκφραση. Για το μείζονα αυτό στόχο της δράσης της Πρωτοβουλίας μας συγκεντρώνουμε υπογραφές στην διαδικτυακή πλατφόρμα του go-petition. Μια τέτοια συνοδική απόφαση ελπίζουμε να ανασχέσει σημαντικά τη διείσδυση του ρατσισμού σε ένα χριστιανικό αλλά πολιτικά απαίδευτο κοινό συμπολιτών μας.

Δεν εξαντλούμαστε όμως στον ένα και μοναδικό στόχο. Ενδιαφέρει η καταπολέμηση αυτών των φαινομένων στο πεδίο των ιδεών και της πολιτικής πράξης, στο πεδίο του λόγου αλλά και του δρόμου, στις πλατείες, τις ενορίες, τις γειτονιές. Για το σκοπό αυτό ενθαρρύνουμε τα μέλη μας να αλληλεπιδρούν και να συνεργάζονται με κοινωνικούς και πολιτικούς φορείς για τη δημιουργία ενός πλατιού αντιφασιστικού μετώπου.

Η Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοναζισμού, Νεοφασισμού εκτιμά ότι το κύριο αίτιο για την αδυναμία αντιμετώπισης του φασιστικού φαινομένου σήμερα δεν είναι η έλλειψη νομικών εργαλείων. Στη διαρκή υπονόμευση του δημοκρατικού πολιτεύματος και στην περιστολή του Κράτους Δικαίου, που βαθμιαία δίνει τη θέση του σε ένα Κράτος Έκτακτης Ανάγκης, οφείλουμε να αναζητήσουμε τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος και όχι στην έλλειψη νομικού πλαισίου. Εκτιμούμε επίσης ότι ακόμα και το άριστο νομικό πλαίσιο θα είναι ανίκανο να καταπολεμήσει την έξαρση του φασιστικού φαινομένου, για όσον καιρό θα ενδημούν φαινόμενα απουσίας πολιτικής βούλησης από μεριάς των οργάνων της συντεταγμένης Πολιτείας για την εφαρμογή του στην πράξη.

Έστω κι έτσι όμως, θεωρούμε ότι ένας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να ψηφιστεί από τη Βουλή προκειμένου για καλύτερη, πληρέστερη και εγκυρότερη αντιμετώπιση της ρατσιστικής, φασιστικής και νεοναζιστικής πλημμυρίδας.

Καθώς επίσης και για την αντιμετώπιση της ρητορικής του μίσους, που δεν είναι διόλου ασύνδετη αλλά έχει αιτιώδη σχέση με την εμπέδωση της μισαλλοδοξίας και της πολιτικής του μίσους στο πεδίο της πράξης.

Στο πλαίσιο αυτό δηλώνουμε ικανοποίηση για την απόφαση της ΔΙΣ (Διαρκούς Ιεράς Συνόδου) της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, που έμμεσα απέκρουσε αιτήματα από πλευράς κάποιων Ιεραρχών για καταψήφιση του νόμου, αιτήματα που εκφράστηκαν σε γλώσσα ανοίκεια επιτακτική και άκρως ασυνήθη. Το αστήριχτο και ουσιωδώς αθεολόγητο των παρόμοιων αιτημάτων έχουμε και ως Πρωτοβουλία πολύ έγκαιρα επισημάνει. Επιπλέον, σημειώνουμε με χαρά την πρώτη επίσημη συνοδική τοποθέτηση ότι: «Η Εκκλησία της Ελλάδος επί χρόνια τώρα βοηθεί και περιθάλπει χιλιάδες νομίμων και παρανόμων μεταναστών, ανεξαρτήτως θρησκευτικής πίστεως και φυλετικής καταγωγής, ακόμη και σήμερα εν μέσω της οικονομικής κρίσεως. Επιπλέον, διδάσκει όχι απλώς την ανοχή απέναντι στον «άλλον», όπως επιδιώκεται με το νομοσχέδιο, αλλά – πολύ περισσότερο – την έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον».

Η απόφαση αυτή είναι σταθμός και σημαντικό βήμα για την πλήρη και ολοσχερή καταδίκη του εθνοφυλετισμού, νεοφασισμού και νεοναζισμού από τη Σύνοδο της Ιεραρχίας.

*

Σε ό,τι αφορά το υπάρχον υπό συζήτηση νομοσχέδιο, μερικώς εφαρμογή μιας ευρωπαϊκής οδηγίας, διατηρούμε πλείστες όσες επιφυλάξεις.

Ο ένας λόγος για τις επιφυλάξεις είναι οργανικός και συνδέται με τον γενικότερο πολιτικό βίο των εισηγητών και της κυβέρνησης εν όλω. Δεν μπορούμε να παρασιωπήσουμε τη γενική μας πολιτική εκτίμηση για τις πρωτόγνωρες και απαράδεκτες πρακτικές σε βάρος των μεταναστών, για την ίδρυση στρατοπέδων συγκέντρωσης για αυτούς στη χώρα μας, αλλά και για τη γενικότερη αυταρχικοποίηση, αλλοίωση και διαρκώς αυξανόμενη καταστολή, που καθιστούν τη χώρα απλώς μια σκιώδη δημοκρατία. Ούτε μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι η κυβέρνηση εξέθρεψε επί μακρόν η ίδια τον φασισμό και τον ρατσισμό, και πολύ όψιμη και αμφίβολη είναι η προσπάθεια για να τον περιστείλει.

Ο άλλος λόγος συνδέεται με το περιεχόμενό του. Επιφυλασσόμαστε για την αοριστία τού νομοσχεδίου σε πλείστα όσα ζητήματα, και δεν κρύβουμε την ανησυχία μας για τυχόν στρεβλή χρησιμοποίησή του για αλλότριους σκοπούς: σε βάρος των κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά και για την καταστολή κινημάτων.

Ειδικότερα, θεωρούμε ιδιαίτερα λυπηρό ότι το νομοσχέδιο αποτυγχάνει να περάσει από το επίπεδο του λόγου στην πράξη, αποφεύγοντας να καθορίσει το ρατσιστικό έγκλημα, ή έγκλημα μεικτού κινήτρου (όπως στη Μανωλάδα Ηλείας) ως ιδιώνυμο.

Ακόμα και στο επίπεδο του λόγου δεν συμπεριλαμβάνει ρητά όλες τις μορφές ρητορικής του μίσους, παρά τα πολλά παρατηρούμενα κρούσματα βίας εναντίον ομοφυλόφιλων ή διεμφυλικών συνανθρώπων μας.

Δεν περιλαμβάνει καμία ρήτρα νομικής προστασίας θυμάτων (και ασφαλώς ούτε και μαρτύρων), με αποτέλεσμα τα περιστατικά ρατσιστικής βίας σε βάρος μεταναστών να μην μπορούν επί το πλείστον ούτε να καταγγελθούν.

Τέλος, εξαιρεί από τις προβλέψεις του τα δημόσια πρόσωπα και τους δημόσιους φορείς, αφήνοντας στο απυρόβλητο τον θεσμικό ρατσισμό. Στην Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού έχουμε πολλές φορές επισημάνει ότι η γενική και αόριστη καταπολέμηση της βίας συχνά σκεδάζει την ουσία του ζητήματος, ότι η βία είναι κατά κύριο λόγο συστημική, θεσμική και κρατική βία, και εκεί πρέπει κανείς κατά κύριο λόγο να κατατείνει τη δράση του.

Επιφυλλασσόμαστε επίσης σε ό,τι συνιστά φραγμό στην ελευθερία έκφρασης, ακόμα και της επιστημονικής έρευνας, και είναι ακατανόητη σ’ εμάς η ποινικοποίηση των ιστορικών θεωρήσεων, όποιο ζήτημα και να αφορούν. Αντιθέτως φοβούμαστε ότι κάθε πιθανή δημοκοπική ανοησία θα περιβληθεί την αίγλη της διωκόμενης άποψης, ενώ σε γνήσια ερευνητικούς σκοπούς θα τεθούν ενδεχομένως φραγμοί και εμπόδια.

Τέλος, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε τον τραγέλαφο γύρω από το ίδιο το νομοσχέδιο, με τις επανειλημμένες αποσύρσεις και επανεισαγωγές του, που συνιστά θλιβερή εικόνα του επιπέδου λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών και του Κοινοβουλίου στη χώρα μας.

Με όλες αυτές τις επισημάνσεις επιστρέφουμε στο αρχικό: να τονίσουμε ότι δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις το ρατσισμό κλείνοντας παράλληλα το μάτι σε αυτόν και εκθρέφοντάς τον με εισαγωγή θεσμών απαράδεκτων για μια δημοκρατία αλλά και με την ιδεολογική του καλλιέργεια στη βάση της κοινωνίας, με την ολοένα μεγαλύτερη μετατόπιση της πολιτικής ατζέντας σε θεματολογία προσφιλή στην ακροδεξιά αλλά και με την τυχοδιωκτική αλλίευση στελεχών για την κυβέρνηση και κοινού ως δεξαμενή ψηφοφόρων από το απώτατο ακροδεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος.

Ο ρατσισμός ενδημεί και θεριεύει ως μια ιδιαίτερα ακραία και ειδεχθής μορφή τού επί μακρόν καλλιεργούμενου κοινωνικού αυτοματισμού. Η Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοφασισμού, Νεοναζισμού κρίνει ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας για την αντιμετώπισή του. Εξάλλου, η κοινωνία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις συμπληγάδες των διαρκών μεταλλάξεων των πολιτικών σχηματισμών της άκρας δεξιάς, στην εξτρεμιστική αλλά και λιγότερο ριζοσπαστική μορφή τους. Για το λόγο αυτό χαιρετίζουμε τη σύνδεση και συνεργασία όλων των αντιφασιστικών και αντιρατσιστικών δυνάμεων."

Μια Ιστορική Απόφαση

Η σημερινή απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας είναι ιστορικής σημασίας. Διαψεύδει τις Κασσάνδρες που έσπευσαν να θεωρήσουν ότι η στάση μιας ελάχιστης ομάδας Ιεραρχών θα επικαθορίσει το όλο, ή ότι η Εκκλησία θα παραλλάξει τη φύση της δίνοντας χώρο σε ακραία και μισαλλόδοξα κηρύγματα. Στην πραγματικότητα η απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου είναι κόλαφος για όλους όσους επιδίδονται σε ρητορική μίσους και ακόμα περισσότερο. Είναι μια επιχειρηματολογία γιατί η Εκκλησία είναι θεμελιωδώς αντιρατσιστική, ακολουθώντας τον σταυρωθέντα και αναστηθέντα Λόγο.

Το πλήρες κείμενο της απόφασης στην επίσημη ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, από όπου και η φωτογραφία.

Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει!

Η Πρωτοβουλία Χριστιανών ιδρύθηκε προκειμένου να καταπολεμήσει τα φαινόμενα του Εθνοφυλετισμού, Νεοναζισμού, Νεοφασισμού και ειδικότερα το ρίζωμά τους μέσα στον κοινωνικό χώρο της Εκκλησίας, παρά την καταφανή, καταστατική και ολοκληρωτική αντίθεσή τους με τη χριστιανική διδασκαλία. Στο πλαίσιο των δράσεών μας, συνταχθήκαμε εξαρχής με το αίτημα της σαφούς εκκλησιαστικής καταδίκης αυτών των φαινομένων στη σύγχρονή τους έκφραση. Πολλές μεμονωμένες δηλώσεις μητροπολιτών και του μακαριωτάτου αρχιεπισκόπου έχουν καταγραφεί, αλλά ουδέποτε απεφάνθη η Εκκλησία συνοδικώς για το ζήτημα. Σήμερα όμως, εξ αφορμής του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου, βλέπουμε κάποιους άλλους μητροπολίτες να εγκαλούν την Εκκλησία και να την καλούν, με έωλα και αντιφατικά επιχειρήματα, να αντιταχθεί στην ψήφισή του. Οι εν λόγω μητροπολίτες, ενώ επικαλούνται την ελευθερία της συνείδησης και της γνώμης –ακόμα και όταν η «ελευθερία της γνώμης» συνίσταται στο κατ’ αυτούς δικαίωμα να καταρώνται και να καθυβρίζουν από άμβωνος οποιονδήποτε συμπολίτη ή ομάδα συμπολιτών δεν είναι της αρεσκείας τους–, την ίδια στιγμή συγχαίρουν δημοσίως την παρέμβαση βουλευτών της ΝΔ, που ζητούν να επεκταθεί η ποινικοποίηση της γνώμης αναφορικά με την αμφισβήτηση του εβραϊκού Ολοκαυτώματος, ώστε να συμπεριληφθούν και άλλες γενοκτονίες στο νομοσχέδιο που θα συζητηθεί στην Ελληνική Βουλή.

Η Πρωτοβουλία Χριστιανών κατά του Εθνοφυλετισμού, Νεοναζισμού, Νεοφασισμού εκτιμά ότι το κύριο αίτιο για την αδυναμία αντιμετώπισης του φασιστικού φαινομένου δεν είναι η έλλειψη νομικών εργαλείων. Στη διαρκή υπονόμευση του δημοκρατικού πολιτεύματος και στην περιστολή του Κράτους Δικαίου, που βαθμιαία δίνει τη θέση του σε ένα Κράτος Έκτακτης Ανάγκης, οφείλουν να αναζητηθούν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος και όχι στην έλλειψη νομικού πλαισίου. Εκτιμούμε επίσης ότι ακόμα και το άριστο νομικό πλαίσιο θα είναι ανίκανο να καταπολεμήσει την έξαρση του φασιστικού φαινομένου, για όσον καιρό θα ενδημούν φαινόμενα απουσίας πολιτικής βούλησης από μεριάς των οργάνων της συντεταγμένης Πολιτείας για την εφαρμογή του στην πράξη.

Έστω κι έτσι όμως, θεωρούμε ότι ένας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να ψηφιστεί από τη Βουλή προκειμένου για καλύτερη, πληρέστερη και εγκυρότερη αντιμετώπιση της ρατσιστικής, φασιστικής και νεοναζιστικής πλημμυρίδας. Χωρίς απαραίτητα να στοιχιζόμαστε με το υπάρχον νομοσχέδιο και χωρίς να κρύβουμε την ανησυχία μας για τυχόν στρεβλή χρησιμοποίησή του για αλλότριους σκοπούς εις βάρος των κοινωνικών δικαιωμάτων, θεωρούμε εντούτοις ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις των σεβ. μητροπολιτών Πειραιώς Σεραφείμ, Κυθήρων Σεραφείμ, Αιτωλίας Κοσμά και Γόρτυνος Ιερεμία δεν τιμούν ούτε τους ίδιους, ούτε το μοναχικό τους σχήμα, ούτε την επισκοπική τους ιδιότητα.

Θα θέσουμε το θέμα ξεκάθαρα: Ενώ όλοι, ως άνθρωποι, αγωνιζόμαστε για την ηθική μας τελείωση και εμβαπτιζόμαστε στην παράδοση και την εμπειρία της Εκκλησίας μας, δεχόμενοι και καθοδήγηση των πιο προχωρημένων από εμάς στην πνευματική ζωή, θεωρούμε ότι ο τρόπος που γίνεται το «ηθικοπλαστικό» κήρυγμα από ορισμένους εκκλησιαστικούς ταγούς, όχι μόνο δεν υπηρετεί το ζητούμενο, αλλά αντίκειται και στις θεμελιωδέστατες αυτές αρχές της χριστιανικής πίστης και ζωής, που είναι η αγάπη και η ελευθερία.

Και πιο καθαρά: Διαρκώς περιστρέφεται ο λόγος ορισμένων ιεραρχών, που καταλαμβάνουν (και χάρη σε αυτό) προνομιακή θέση στο δημόσιο λόγο, σε μία γκάμα ζητημάτων ηθικής γύρω από το υπογάστριο. Συνάμα αποσιωπώνται ουσιωδέστατα ζητήματα ηθικής, που ήταν τα πρώτα σε προτεραιότητα στο λόγο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και των Πατέρων. Ο λόγος για τη χριστεμπορία, τον φαρισαϊσμό, τον πλούτο, την υποκρισία, την αδικία, τον τοκισμό, την άδικη φορολογία, τη στέρηση του εργατικού μισθού, την αγάπη στον αδερφό, τον ξένο, τον φυλακισμένο, τον εχθρό...

Είναι φανερό ότι διά επιλογών και παρασιωπήσεων η χριστιανική ηθική αλλοιώνεται εν όλω. Επειδή το πρόβλημα κορυφώνεται, θα θέσουμε το ζήτημα επί τον τύπο των ήλων. Η επιλεκτική επικέντρωση σε θέματα περί το υπογάστριο, φοβούμαστε ότι δεν αποσκοπεί παρά στην εξουθένωση του πλησίον και στην αυτοδικαίωση των ηθικολογούντων, ξεχνώντας ότι όλοι μας είμαστε συγκληρονόμοι του Αδάμ και ουδείς αναμάρτητος. Ο Χριστός δεν είπε ο “ενάρετος σε έναν τομέα”, αλλά ο «ἀναμάρτητος πρῶτος τὸν λίθον βαλέτω». Εμείς κοινωνούμε του θανάτου του Ιησού Χριστού, «ἵνα καὶ συζήσωμεν Αὐτῷ». Ο χωρισμός από την αγάπη του Χριστού είναι η κατεξοχήν αμαρτία και ο θάνατος.

Πέραν τούτου, οι ρητορικές αυτές κορώνες, που βομβαρδίζουν διαρκώς το «ποίμνιο», δίνουν τη θέση τους στην αιδήμονα σιγή, όταν τα ίδια φαινόμενα εντοπίζονται στους κόλπους της Ιεραρχίας και στους περί αυτήν κύκλους. Η ηθική μετατρέπεται έτσι σε ηθική δύο ταχυτήτων, όπου άλλα κριτήρια ισχύουν για το ποίμνιο και άλλα για το επίπεδο των συναδέλφων αρχιερέων. Τα ίδια φαινόμενα που, όταν πρόκειται για το «ποίμνιο», επισύρουν την «ιερή οργή» των περί τα γενετήσια ακαταπαύστως ηθικολογούντων, αντιμετωπίζονται παραδόξως με συναδελφική αβροφροσύνη, όταν κάνουν την εμφάνισή τους ανάμεσα στους «ταγούς».

Δυστυχώς όμως, ακόμα και αν σιωπήσουμε εμείς, η κοινωνία βλέπει και κρίνει. Και δεν ανέχεται άλλο να περιφέρεται διαρκώς ένα κρεβάτι στο δημόσιο διάλογο, και δη στον εκκλησιαστικό λόγο, το οποίο φωταγωγείται με προβολείς στις πιο απίθανες λεπτομέρειές του. Από το φως του Χριστού πέφτουμε στη φωτισμένη κλειδαρότρυπα. Όποιος λοιπόν αντιλαμβάνεται τον ποιμαντορικό του ρόλο με όρους κοινωνίας του θεάματος, με όρους κοινωνίας του θεάματος θα κριθεί. «Ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν». (Ματθ. 7,2)

“Krishti u Νgjall”

 

Τα Εγκαίνια του Καθεδρικού Ορθόδοξου Ναού των Τιράνων

Όλα τα τελευταία χρόνια είχα στην επιφάνεια εργασίας του προσωπικού μου υπολογιστή αυτή τη φωτογραφία. Είναι σε φάση κατασκευής, στα μπετά: ο τρούλος του καθεδρικού ναού της Ορθόδοξης Εκκλησίας των Τιράνων, τόσο μεγάλος αλλά και τόσο ανάλαφρος καθώς καταυγάζεται από το φώς των τοξοτών παραθύρων στη βάση του.

Την είχα τραβήξει το 2009, σε επίσκεψη-προσκύνημα στην Εκκλησία της Αλβανίας που είχε διοργανώσει η Διαβαλκανική Ομοσπονδία Ορθοδόξων Νεολαιών. Η επίσκεψη αυτή μου άφησε πολύ έντονες εντυπώσεις, για την ακρίβεια χάραξε σημάδια στη σκέψη μου. Κάποιες από αυτές τις εντυπώσεις σε μια γραφή κατάλληλη για ένα πλατύ και όχι ειδικά θεολογικά προβληματισμένο κοινό είχα καταγράψει παλιότερα.

Μια διαρκής υπόμνηση, για την ανάγκη να ολοκληρωθεί ο ναός αυτός, ο οποίος με την περίβλεπτη θέση του στο κέντρο της πόλης των Τιράνων, αλλά και με τον αρχιτεκτονικό του σχεδιασμό, δίνει το χαρακτηριστικό του στίγμα στη χωροταξία της πόλης και καθίσταται σημείο αναφοράς ενός πολιτισμού.

Την προηγούμενη Κυριακή, των 318 Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, 1η Ιουνίου 2014, σε κλίμα κατάνυξης, συγκίνησης και διεθνούς συμμετοχής όλων των αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών εορτάστηκαν τα εγκαίνια του ναού της Αναστάσεως του Χριστού, καθεδρικού ναού της Ορθόδοξης Εκκλησίας στα Τίρανα.


Έχουμε μεγάλη χαρά. Η ώρα των εγκαινίων είναι μια σημαδιακή στιγμή στην αναστάσιμη πορεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας. Μιας εκκλησίας που συνιστά το κατεξοχήν παράδειγμα ενότητας, καταλλαγής και αγαπητικής συνύπαρξης στην κατεύθυνση υπέρβασης κάθε εθνικού και κοινωνικού διαχωρισμού.

«Ἵνα πάντες ἓν ὦσιν»...

Με τη δέουσα λαμπρότητα τιμήθηκε η γιορτή. Στον λόγο του ο μακαριότατος αρχιεπίσκοπος κ. Αναστάσιος τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής:


"[...] Ἡ παρουσία σας ἐδῶ κατά τή σημερινή Κυριακή, πού συμπίπτει μέ τή μνήμη τῶν Ἁγίων 318 Πατέρων τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τονίζει μέ ἰδιαίτερη ἔμφαση τήν ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας, τήν ἀλήθεια ὅτι “εἴτε πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τά μέλη, εἴτε δοξάζηται ἕν μέλος συγχαίρει πάντα τά μέλη” (Α΄ Κορ. 12:26-27)· καί ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι ἕνα σῶμα, “τό σῶμα αὐτοό (τοῦ Χριστοῦ), τό πλήρωμα τοῦ τά πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου” (Ἐφεσ. 1:23). Τό σημερινό, λοιπόν, γεγονός δέν ἀποτελεῖ μόνο μεγάλη τιμή γιά τήν Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, ἀλλά συγχρόνως καί μιά εὐρύτερη μαρτυρία τῆς “ἀπό περάτων ἕως περάτων” τῆς Οἰκουμένης Ὀρθοδοξίας.

Ἡ παροῦσα ἡμέρα ἐπισφραγίζει μιά ἱστορική περίοδο Πάθους, Ταφῆς καί Ἀναστάσεως τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας. Δέν πρόκειται νά ἀναφερθῶ τώρα στίς συνθῆκες, τά ἀδιέξοδα, τίς παρανοήσεις, τίς συκοφαντίες, τίς ἀντικειμενικές δυσκολίες, τίς σκληρές δοκιμασίες ἤ στά ἐπιτεύγματα κατά τή μακρά 23χρονη περίοδο. Εἶναι πλέον ἀναμφισβήτητο ὅτι, σέ μιά ἐποχή ἀβεβαιότητος καί ἀναταραχῶν, ἡ Ὀρθόδοξος Αὐτοκέφαλος Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, μέ τήν παρουσία της καί τίς πολύπλευρες κοινωνικές πρωτοβουλίες της, τόνωσε τήν πίστη, τήν ἀγάπη καί τήν ἐλπίδα τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ καί, γενικώτερα, τῆς Ἀλβανικῆς κοινωνίας. Μέ τή δράση της, συνέβαλε οὐσιαστικά, σέ μιά κρίσιμη ἱστορική περίοδο, στήν εὐρύτερη ἀνοικοδόμηση, στήν πνευματική καί κοινωνική ἀνάπτυξη τῆς Ἀλβανίας. [...]


Ἄς δεηθοῦμε, ὁ Καθεδρικός αὐτός ναός νά καταστεῖ σύμβολο μιᾶς Ὀρθοδοξίας ἀνοικτῆς στόν σύγχρονο κόσμο· χῶρος, ὅπου θά βιώνεται καί θά κηρύσσεται τό μυστήριο τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ, ἡ ἐν Χριστῶ θεία οἰκονομία διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· ἀληθινό φυτώριο πνευματικῆς καλλιεργείας πιστῶν μέ ἀναστάσιμη συνείδηση πού ἀγκαλιάζει ὅλη τήν Οἰκουμένη· καί ἀκτινοβολεῖ τήν ἀλήθεια, τή δύναμη καί τό κάλλος τῆς Ὀρθοδοξίας [...]".

Ενώ ο παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος είπε μεταξύ άλλων :

"[...] Ἰδιαιτέρως, ὅμως, ὀφείλομεν ὡς Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης καὶ ἐκπρόσωπος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ διαλόγου, τῆςεἰρήνηςκαὶ τῆς εὐδοκίας, νὰ μνημονεύσωμεν ὡς ἓν τῶν μεγάλων ἐπιτευγμάτων Σας, Μακαριώτατε,τὴνκαλλιέργειαν κλίματος συνδιαλλαγῆς, συνεργασίας καὶ ἁρμονικῆς συμβιώσεως μεταξὺ ὅλων τῶν μερίδων τοῦ Ἀλβανικοῦ λαοῦ, ὥστε ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας, ὡς ὤφειλε, νὰ εἶναι ὁ ἑνωτικὸς σύνδεσμοςκαὶδυναμικὸν στοιχεῖον προόδου τῆς Χώρας. Τὸ κλῖμα τοῦτο συνδιαλλαγῆς, συνεργασίαςκαὶδιαλόγου ἐκαλλιεργήσατε ἀπ᾿ ἀρχῆς, οὐχὶ ἄνευ κόπων λόγῳ ἐρριζωμένων προκαταλήψεων καὶ ἀντιθέσεων, καὶ ἐπετύχετε τὴν ἐπανένωσιν διεστώτων καὶτὴν ἐν ἁρμονίᾳ συνεργασίαν μετὰ πάντων, ἐπὶ τῷ εὐρυτέρῳ κοινῷ ἀγαθῷ.

Σήμερον, λοιπόν, ἑορτὴν τῶν Τριακοσίων Δέκα καὶ Ὀκτὼ Πατέρων, τῶν κηρυξάντων τὴν ἀλήθειαν τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τὴν Πρώτην Οἰκουμενικὴν Σύνοδον ἐν Νικαίᾳ τῆς Βιθυνίας, καὶ ἀπ᾿ αὐτῆς πρὸς τὴν οἰκουμένην πᾶσαν, καὶ συγχρόνως μνήμην τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἰουστίνου τοῦ Φιλοσόφου, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας ἔχει τὴν ἰδικήν της ἡμέραν Κυρίου: τὴν ἡμέραν τῆς Ἀναστάσεως αὐτῆς, σφραγιζομένην διὰ τῶν Ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως. Ὅπως ὁ Κύριος ἐξῆλθε νικητὴς ἐκ τοῦ τάφου καὶ ἐσκόρπισεν εἰς τὴν οἰκουμένην τὰς ἀκτῖνας τοῦ φωτὸς τῆς Ἀναστάσεώς Του, οὕτω καὶ ἡ Ἐκκλησία αὕτη ἐξῆλθε νικήτρια ἐκ τῆς μακρᾶς περιόδου τῆς δοκιμασίας καὶ τοῦ πειρασμοῦ, καθ᾿ ἣν εὑρίσκετο κεκλεισμένη ὡσεί «εἰς τάφον».

Καὶ νῦν, διὰ τοῦ περικαλλοῦς τούτου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως καὶ δι᾿ ὅλων τῶν ἀνεγερθέντων ἢ ἐκ βάθρων ἀνακαινισθέντων Ἱερῶν Ναῶν της, ἀλλ᾿ ἰδιαιτέρως διὰ τῶν ἐμψύχων ναῶν τῶν πιστῶν της, σκορπίζει τὸ φῶς τῆς νίκης κατὰ τοῦ σκότους καὶ τοῦ θανάτου, ὁ δὲ Καθεδρικὸς οὗτος Ναὸς θὰ μαρτυρῇ ἐσαεὶ ὅτι «πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. ις΄, 18-19).

«Πάντων τῶν Ἁγίων μνημονεύσαντες», ἐν τῇ τελέσει τῆς ἀναιμάκτου Θείας Λατρείας καὶ ἐν τῇ «κλάσει τοῦ Ἄρτου», καὶ μάλιστα τῶν ἀπ᾿ ἀρχῆς καὶ μέχρις τῶν ἐσχάτων Ἁγίων προστατῶν καὶ μαρτύρων τῆς τοπικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας, ἀπὸ τῶν Ἱερομαρτύρων Ἐλευθερίου καὶ Βλασίου τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων, τοῦ ἐν Δυρραχίῳ Ἁγίου Ἀστείου, τοῦ Ἁγίου Βασιλέως Ἰωάννου Βλαδιμήρου, τοῦ νεομάρτυρος Ἁγίου Νικοδήμου ἐξ Ἐλμπασάν, μέχρι καὶ τοῦ μεγάλου ἰσαποστόλου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους καὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἀλβανίας Χριστῷ τῷ Θεῷ παρατιθέμεθα. Αὐτῶν τὰς πρεσβείας καὶ τὴν βοήθειαν ἐπικαλούμεθα πρὸς στερέωσιν τοῦ Ἱεροῦ τούτου Ναοῦ καὶ τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου ἐν Ἀλβανίᾳ Ἐκκλησίας εἰς αἰῶνας αἰώνων [...].



Τις ομιλίες καθώς και φωτογραφίες από τα εγκαίνια μπορεί κανείς να δει εδώ. 
Πληροφορίες για τον ναό εδώ. Εκτός από την πρώτη, οι άλλες φωτογραφίες είναι από το επίσημο ιστολόγιο της Εκκλησίας της Αλβανίας.

Οι Συμφωνίες της Βάρκιζας και η Διαρκής Παρενόχληση

Ο τ. κοινός σύμβουλος του πρωθυπουργού Α. Σαμαρά και του Η. Κασιδιάρη, κ. Μπαλτάκος, σε χθεσινή συνέντευξή του στην εφημερίδα Βήμα,  ονειρεύεται νέες συμφωνίες της Βάρκιζας και καλεί τη Ν. Δημοκρατία να εστιαστεί στο 16,5% που βρίσκεται στα δεξιά της.

Και ανάμεσα στον φασιστικό και διχαστικό του λόγο, που ανασταίνει εμφυλίους, παραδόσεις και εξοντώσεις, τολμά και πάλι να πιάνει στο στόμα του την Εκκλησία.

Χείλη λοιπόν που σπέρνουν μίσος, διχασμό, συμφορά, χείλη φασιστικά, είναι αποτρόπαια όταν εναγκαλίζονται την Εκκλησία.

Χωρίς να κάνει κανείς τον κριτή προ της Κρίσης, αλλά παραμένοντας στο πεδίο της πολιτικής εκμετάλλευσης και καπηλείας, δηλώνουμε ξεκάθαρα: Αυτός είναι ο τρόπος των φασιστών να διεισδύουν στον εκκλησιαστικό χώρο.

Είναι όμως μια διείσδυση απρόσκλητη και ύπουλη, μια φιλία χειρότερη από την κατά μέτωπο έχθρα, μια διαρκής παρενόχληση.

Ο τρόπος που πιστεύουν οι χριστιανοί είναι ενωτικός και όχι διχαστικός, αγαπητικός και όχι λόγος μίσους, σταυρικός και όχι εξουσιαστικός.

Όσο και η διαρκής παρενόχληση να παράγει σύγχυση και κατ' επέκταση θύματα μεταξύ εύπιστων πιστών, ο λόγος του Χριστού είναι ξένος προς το λόγο του φασισμού. Ο Χριστός έχυσε το δικό του αίμα για τον άνθρωπο, κάθε άνθρωπο, ενώ ο φασισμός χύνει το αίμα των ανθρώπων για την εξουσία.

Και το αίμα του εμφυλίου έβαψε κόκκινη τη θάλασσα και τη μνήμη μας. Ποτέ ξανά φασισμός.

Εκκλησία και Φασισμός

Ο πίνακας είναι του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου.

Ζούμε σε μια εποχή στην οποία όλα είναι ρευστά και αμφίβολα. Η κρίση έχει προκαλέσει, όπως ήταν ιστορικά αναμενόμενο, την άνοδο των κομμάτων της Ακροδεξιάς και την πόλωση κυρίως των ανθρώπων των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων προς αυτήν. Μισαλλοδοξία, φανατισμός, ρατσισμός, αντισημιτισμός, βία κατά των μεταναστών, ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος, όπως έλεγαν κι οι αρχαίοι Λατίνοι.

Ωστόσο, μετά από δυο Παγκοσμίους Πολέμους, θα περίμενε κανείς μιαν άλλη Ευρώπη και κυρίως μια διαφορετική Ελλάδα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό ούτε κοινωνιολογικό και βασικά δεν είναι εκεί η ρίζα του. Το πρόβλημα είναι κατά βάση θεολογικό. Δυστυχώς, για να μιλήσουμε για τη δική μας πραγματικότητα, υπάρχει μια διόλου ασήμαντη μερίδα που ταυτίζει την Ορθοδοξία με τον συντηρητισμό, με το μισαλλόδοξο φρόνημα και περιμένει κηρύγματα μίσους για να δικαιώσει τις αρρωστημένες σκέψεις της. Λησμονούν όσοι ανήκουν σ’ αυτές τις ομάδες πρώτα απ’ όλα πως ο ιδρυτής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Χριστός, είναι Εβραίος, κι ύστερα την εντολή που έδωσε στους μαθητές Του την ημέρα της Πεντηκοστής «Πορευθέντες μαθητεύσατε ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΘΝΗ …».

Θα αποτελούσε λοιπόν παράβαση της εντολής του ίδιου του Χριστού εάν η Ορθοδοξία γινόταν μια κάστα μόνο για ένα Έθνος. Μπορεί μέσω της ελληνικής γλώσσας και φιλοσοφίας να εκφράστηκε η Θεολογική σκέψη των Πατέρων και σ’ αυτή να γράφτηκαν τα Ευαγγέλια, οι Πράξεις, οι Επιστολές των Αποστόλων καθώς και η Αποκάλυψη του Ιωάννου αλλά το Ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας από τα αρχαία χρόνια γινόταν στη γλώσσα κάθε λαού που προσέγγιζε.

Είναι αδιανόητο για την Ορθόδοξη Εκκλησία να αποτελεί μέρος της φασίζουσας Ακροδεξιάς ακόμη και για λόγους δογματικούς. Η Ορθόδοξη Εκκλησία καλεί τον Όλο άνθρωπο, ως ψυχοσωματική οντότητα, να τελειωθεί μέσω του αγιασμού και εν τέλει της Θέωσης για να κατακτήσει το «καθ’ ομοίωσιν» που έχασε μετά την Πτώση από τον Παράδεισο. Η Ακροδεξιά και κατ’ επέκταση ναζιστική – φασιστική ιδεολογία ζητά να δημιουργήσει μια νέα Αρία φυλή από «τέλειους» σωματικά ανθρώπους, αδιαφορώντας για το πνεύμα, για την ψυχή τους. Είναι αδύνατον, λοιπόν, η Ορθοδοξία και η Ακροδεξιά να συναντώνται στην ανθρωπολογική τους θεώρηση.

Το γεγονός πως υπάρχουν Αρχιερείς με απόψεις συντηρητικές δεν βαρύνει το σύνολο της Ορθοδοξίας. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία υπάρχει κοινωνία προσώπων και όχι εξάρτηση. Υπ’ αυτή την έννοια όλοι είμαστε σε κοινωνία εφ’ όσον δεν υπάρχει αίρεση αλλά αυτό δεν σημαίνει και ταύτιση απόψεων, συμβιβασμός κι όλα αυτά που δημιουργούν μια αίσθηση δυσπιστίας.

Από την πρώτη Εκκλησία υπήρχαν τέτοια θέματα και είναι καταγεγραμμένα στην Εκκλησιαστική Ιστορία. Δεν είναι λίγες οι φορές που μέλη της Άρχουσας Εκκλησίας λειτουργούσαν καλή ώρα όπως κάποιοι σήμερα. Πάντοτε όμως βρίσκονταν άνθρωποι που αντιστέκονταν σθεναρά, με όλες τις συνέπειες, ακολουθώντας το παράδειγμα του Χριστού!

Είναι άγνωστο στον πολύ κόσμο πως υπάρχουν Πατερικές θέσεις υπέρ των μεταναστών, των προσφύγων, εναντίον του εθνικισμού, κατά της εκμετάλλευσης των εργαζομένων. Αυτή η κοινωνική διάσταση, κατά πάντα προοδευτική, δεν βολεύει ούτε τα ιερατεία να προβληθεί και να αναδειχθεί!

Το ζήτημα όμως είναι πως η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Αγάπη και στηρίζεται σ’ αυτήν. Κάθε προβληματικός ρασοφόρος ή λαϊκός χρυσαυγίτης, συντηρητικός κλπ εκφράζει ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ, χωρίς Εκκλησιολογικό – Εκκλησιαστικό υπόβαθρο!!! Δεν υπάρχει πουθενά γραμμένο πως η Εκκλησία ανήκει ή εκφράζεται από τη Δεξιά! Αυτά είναι κόλπα που προέκυψαν για να υπάρχει αλληλοϋποστήριξη στην Εξουσία κι όταν η Εκκλησία – ως καθαρά διοικητικό κομμάτι – μπαίνει σε τέτοια τρυπάκια, χάνει την ουσία που είναι ο Άνθρωπος! Αυτή είναι και η αντίσταση-στάση των μελών της Πρωτοβουλίας που θέλησαν να δείξουν πως στο χώρο της Εκκλησίας υπάρχει μια ζώσα παράδοση προοδευτική, που δρα, αντιδρά και κινείται εναντίον κάθε σκοταδισμού!

Θα πω κάτι λίαν σκανδαλιστικό, με την ευθύνη του λόγου μου. Η Ορθοδοξία βασικό χαρακτηριστικό έχει την Οικουμενικότητα, δεν είναι προνόμιο κάποιου περιούσιου λαού. Θα πω μάλιστα πως είναι πολύ πιο Διεθνιστική από την Αριστερά ακόμη, αφού καλεί και αποδέχεται τους λαούς με τα ήθη και τα έθιμά τους χωρίς να αλλοτριώνει σε κάτι αυτούς από τις παραδόσεις τους.

Η Πρωτοβουλία ζητά, μέσω των υπογραφών των μελών της, από την Ιερά Σύνοδο μια επίσημη τοποθέτηση απέναντι στα προβλήματα που έχουν προκύψει, ειδικά με τις χωρίς διάκριση αρχιερατικές τοποθετήσεις, κάποιων λίγων προσώπων που όμως έχουν επιλέξει το δρόμο της δημοσιότητας και της φασαρίας. Καθένας απ’ όπου βρίσκεται ή μπορεί να βρεθεί οφείλει να δώσει αγώνα εναντίον του φασισμού, του νεοναζισμού και των κάθε είδους διακρίσεων.

Η αλήθεια είναι πως ως τώρα ακουγόταν μόνο ένας στεγνός ιερατικός λόγος, πολλές φορές αθεολόγητος. Ήρθε η ώρα των δυναμικών αντιδράσεων.

Β.Γεωργιάδου: Ο πολίτης δεν πήρε καθαρά μηνύματα απέναντι στη Χρυσή Αυγή

Μια ανάγνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων ως προς τη δυναμική του φασισμού επιχειρεί η πολιτική επιστήμων Βασιλική Γεωργιάδου σε συνέντευξή της.

Το σύνολο της συνέντευξης μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.

Σταχυολογούμε ένα απόσπασμα που αφορά την αποτίμηση της στάσης της Εκκλησίας:

"Παράλληλα, κάποιοι θεσμοί υπεράνω ιδεολογικών διχασμών, όπως η εκκλησία -ειδικά με το κύρος που έχει χτίσει τα τελευταία χρόνια, που έπαψε να είναι ένας χώρος ακτιβισμού και ανάμιξης στα πολιτικά δρώμενα-, θα μπορούσε να στείλει μηνύματα, χωρίς να διακινδυνεύσει να χάσει αυτό που θέλησε να κερδίσει με τον Ιερώνυμο. Δεν το έκανε. Και θα μπορούσε να το κάνει η κεφαλή της Εκκλησίας, όταν παραβιάστηκε από μητροπολίτες αυτό ακριβώς το στοιχείο που θέλει να διαφυλάξει, ότι δηλαδή είναι μια δύναμη υπεράνω διχαστικών διαιρέσεων. Το έκαναν, προς τιμήν τους, κάποιοι μεμονωμένοι μητροπολίτες, κυρίως υπό την πίεση αυτού του ελλείμματος, αλλά στο τμήμα του κόσμου που αξιολογεί την εκκλησία ως σημαντικό θεσμό της δημόσιας ζωής δεν δόθηκε κατεύθυνση μέσα από ενιαία και συγκροτημένη στάση..."